manifest PKWN

W latach mło­do­ści zasta­na­wia­łem się czemu doku­ment, uro­czy­ście świę­to­wany przez wła­dzę nie jest nigdzie cyto­wany a jego donio­słe myśli nie są cyto­wane w każ­dej gaze­cie. Czemu nikt nigdy się na niego powołuje?

Nie­dawno dotar­łem do tek­stu i wszystko zro­zu­mia­łem. Komu­ni­ści obie­cy­wali za dużo! I doku­ment utajnili!

To był świa­towy ewe­ne­ment! Czczony i świę­to­wany corocz­nie doku­ment był TAJNY!
Taką para­noję tylko wła­dza komu­ni­styczna może wymy­ślić. Rocz­niki „Prawdy”, star­sze niż 5 lat były w ZSRR tajne!

Do narodu pol­skiego!
Polacy w kraju i na emi­gra­cji!
Polacy w nie­woli niemieckiej!

R o d a c y!
Wybiła godzina wyzwo­le­nia. Armia Pol­ska obok Armii Czer­wo­nej prze­kro­czyła Bug. Żołnierz pol­ski bije się na naszej ziemi ojczy­stej. Nad umę­czoną Pol­skę powiały znów biało-czerwone sztandary.

Naród Pol­ski wita żołnie­rza Armii Ludo­wej, zjed­no­czo­nego z żołnie­rzem Armii Pol­skiej w ZSRR. Wspólny jest wróg, wspólna walka i wspólne sztandary.

Zjed­no­czeni ku chwale Ojczy­zny w jed­nym Woj­sku Pol­skim pod wspól­nym dowódz­twem wszy­scy żołnie­rze pol­scy pójdą obok zwy­cię­skiej Czer­wo­nej Armii do dal­szych walk o wyzwo­le­nie Kraju. Pójdą poprzez Pol­skę całą po pomstę nad Niem­cami, aż pol­skie sztan­dary nie zało­pocą na uli­cach sto­licy but­nego pru­sac­twa, na uli­cach Berlina.

R o d a c y!
Naród wal­czący z oku­pan­tem nie­miec­kim o wol­ność i nie­pod­le­głość stwo­rzył swą repre­zen­ta­cję, swój pod­ziemny par­la­ment — Kra­jową Radę Naro­dową. Weszli do Kra­jo­wej Rady Naro­do­wej repre­zen­tanci ston­nictw demo­kra­tycz­nych — ludo­wcy, demo­kraci, socja­li­ści, człon­ko­wie PPR i innych orga­ni­za­cji. Pod­po­rząd­ko­wały się Kra­jo­wej Radzie Naro­do­wej orga­ni­za­cje Polo­nii zagra­nicz­nej i w pierw­szym rzę­dzie Zwią­zek Patrio­tów Pol­skich i stwo­rzona prze­zeń Armia.

Kra­jowa Rada Naro­dowa, powo­łana przez wal­czący naród, jest jedy­nym legal­nym źródłem wła­dzy w Polsce.

Emi­gra­cyjny „rząd” w Lon­dy­nie i jego dele­ga­tura w Kraju jest wła­dzą samo­zwań­czą, wła­dzą nie­le­galną. Opiera się na bez­praw­nej faszy­stow­skiej kon­sty­tu­cji z kwiet­nia 1935 roku. „Rząd” ten hamo­wał walkę z oku­pan­tem hitle­row­skim, swą awan­tur­ni­czą poli­tyką pchał Pol­skę ku nowej kata­stro­fie. W chwili wyzwo­le­nia Pol­ski, w chwili gdy sojusz­ni­cza Armia Czer­wona i wraz z nią Woj­sko Pol­skie wypę­dza­jąc oku­panta z Kraju, w tym momen­cie musi powstać legalny ośro­dek wła­dzy, który pokie­ruje walką narodu o osta­teczne wyzwolenie.

Dla­tego Kra­jowa Rada Naro­dowa, tym­cza­sowy par­la­ment narodu pol­skiego, powo­łała Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego jako legalną tym­cza­sową wła­dzę wyko­naw­czą dla kie­ro­wa­nia walką wyzwo­leń­czą narodu, zdo­by­cia nie­pod­le­gło­ści i odbu­dowy pań­stwo­wo­ści polskiej.

Kra­jowa Rada Naro­dowa i Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego dzia­łają na pod­sta­wie kon­sty­tu­cji z 17 marca 1921 roku, jedy­nie obo­wią­zu­ją­cej kon­sty­tu­cji legal­nej, uchwa­lo­nej praw­nie. Pod­sta­wowe zało­że­nia kon­sty­tu­cji z 17 marca 1921 r. obo­wią­zy­wać będą aż do zwo­ła­nia wybra­nego w gło­so­wa­niu powszech­nym, bez­po­śred­nim, rów­nym, taj­nym i sto­sun­ko­wym Sejmu Usta­wo­daw­czego, który uchwali, jako wyra­zi­ciel woli narodu, nową konstytucję.

R o d a c y!
Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego za naczelne swe zada­nia uważa wzmo­że­nie udziału narodu pol­skiego w walce o zmiaż­dże­nie Nie­miec hitlerowskich.

Wybiła godzina odwetu na Niem­cach za męki i cier­pie­nia, za spa­lone wsie, za zbu­rzone mia­sta, znisz­czone kościoły i szkoły, za łapanki, obozy i roz­strze­li­wa­nia, za Oświę­cim, Maj­da­nek, Tre­blinkę, za wymor­do­wa­nie getta.

R o d a c y!
Sojusz­ni­cza Armia Czer­wona swym boha­ter­stwem i ofiar­no­ścią zadała miaż­dżące ciosy Niem­com hitle­row­skim. Armia Czer­wona jako armia wyzwo­leń­cza wkro­czyła do Polski.

Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego wzywa lud­ność i wszyst­kie pod­le­głe mu wła­dze do jak naj­ści­ślej­szego współ­dzia­ła­nia z Czer­woną Armią i naj­wy­dat­niej­szej dla niej pomocy. Jak naj­wy­dat­niej­szy udział Pola­ków w woj­nie zmniej­szy cier­pie­nia narodu i przy­spie­szy koniec wojny. Chwy­taj­cie za broń! Bij­cie Niem­ców wszę­dzie, gdzie ich napo­tka­cie! Ata­kuj­cie ich trans­porty, udzie­laj­cie infor­ma­cji, poma­gaj­cie żołnie­rzom pol­skim i sowiec­kim! Na tere­nach wyzwo­lo­nych wypeł­niaj­cie kar­nie nakazy mobi­li­za­cyjne i śpiesz­cie do sze­re­gów Woj­ska Pol­skiego, które pomści klę­skę wrze­śniową i wraz z armiami Naro­dów Sprzy­mie­rzo­nych zgo­tuje Niem­com nowy Grun­wald! Sta­waj­cie do walki o wol­ność Pol­ski, o powrót do Matki-Ojczyzny sta­rego pol­skiego Pomo­rza i Śląska Opol­skiego, o Prusy Wschod­nie, o sze­roki dostęp do morza, o pol­skie słupy gra­niczne nad Odrą! Sta­waj­cie do walki o Pol­skę, któ­rej nigdy już nie zagrozi nawała ger­mań­ska, o Pol­skę, któ­rej zapew­niony będzie trwały pokój i moż­ność twór­czej pracy, roz­kwit kraju!

Histo­ria i doświad­cze­nia obec­nej wojny dowo­dzą, że przed napo­rem ger­mań­skiego impe­ria­li­zmu ochro­nić może tylko zbu­do­wa­nie wiel­kiej sło­wiań­skiej tamy, któ­rej pod­stawą będzie poro­zu­mie­nie polsko-sowiecko-czechosłowackie.

Przez 400 lat mie­dzy Pola­kami i Ukra­iń­cami, Pola­kami i Bia­ło­ru­si­nami, Pola­kami i Rosja­nami trwał okres nie­ustan­nych kon­flik­tów ze szkodą dla oby­dwu stron. Teraz nastą­pił w tych sto­sun­kach histo­ryczny zwrot. Kon­flikty ustę­pują przy­jaźni i współ­pracy, dyk­to­wa­nej przez obo­pólne życiowe inte­resy. Przy­jaźń i bojowa współ­praca, zapo­cząt­ko­wana przez bra­ter­stwo broni Woj­ska Pol­skiego z Armią Czer­woną, winny prze­kształ­cić się w trwały sojusz i w sąsiedz­kie współ­dzia­ła­nie po woj­nie. Kra­jowa Rada Naro­dowa i powo­łany przez nią Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego uznają, że ure­gu­lo­wa­nie gra­nicy polsko-radzieckiej powinno nastą­pić w dro­dze wza­jem­nego poro­zu­mie­nia. Gra­nica wschod­nia powinna być linią przy­ja­znego sąsiedz­twa, a nie prze­grodą mię­dzy nami a naszymi sąsia­dami, i powinna być ure­gu­lo­wana zgod­nie z zasadą: zie­mie pol­skie — Pol­sce, zie­mie ukra­iń­skie, bia­ło­ru­skie i litew­skie — Radziec­kiej Ukra­inie, Bia­ło­rusi i Litwie. Trwały sojusz z naszymi bez­po­śred­nimi sąsia­dami, ze Związ­kiem Radziec­kim i Cze­cho­sło­wa­cją, będzie pod­sta­wową zasadą zagra­nicz­nej poli­tyki pol­skiej, reali­zo­wa­nej przez Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego. Bra­ter­stwo broni, uświę­cone wspól­nie prze­laną krwią w walce z nie­miecką agre­sją, jesz­cze bar­dziej pogłębi przy­jaźń i utrwali sojusz z Wielką Bry­ta­nią i Sta­nami Zjed­no­czo­nymi Ame­ryki Pół­noc­nej. Pol­ska dążyć będzie do zacho­wa­nia tra­dy­cyj­nej przy­jaźni i soju­szu z odro­dzoną Fran­cją, jak rów­nież do współ­pracy z wszyst­kimi demo­kra­tycz­nymi pań­stwami świata.

Pol­ska poli­tyka zagra­niczna będzie poli­tyką demo­kra­tyczną i opartą na zasa­dach zbio­ro­wego bezpieczeństwa.

Pol­ski Kimi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego usta­lać będzie sys­te­ma­tycz­nie straty, zadane naro­dowi pol­skiemu przez Niem­ców, i poczyni kroki dla zapew­nie­nia Pol­sce należ­nych jej odszkodowań.

R o d a c y!
W imie­niu Kra­jo­wej Rady Naro­do­wej Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego obej­muje wła­dzę na wyzwo­lo­nych tere­nach Pol­ski. Ani chwili na ziemi pol­skiej, uwol­nio­nej od najazdu nie­miec­kiego, nie może dzia­łać żadna inna admi­ni­stra­cja prócz pol­skiej. Pol­ski Kimi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego spra­wuje wła­dzę poprzez Woje­wódz­kie, Powia­towe, Miej­skie i Gminne Rady Naro­dowe i przez upeł­no­moc­nio­nych swych przed­sta­wi­cieli. Tam, gdzie Rady Naro­dowe nie ist­nieją, demo­kra­tyczne orga­ni­za­cje obo­wią­zane są natych­miast powo­łać je do życia, włą­cza­jąc w ich skład cie­szą­cych się zaufa­niem lud­no­ści Polaków-patriotów, nie­za­leż­nie od ich poglą­dów politycznych.

Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego naka­zuje natych­mia­stowe roz­wią­za­nie orga­nów admi­ni­stra­cji okupantów.

Pol­ski Kimi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego naka­zuje natych­mia­stowe roz­wią­za­nie tzw. gra­na­to­wej poli­cji. Rady Naro­dowe two­rzą nie­zwłocz­nie pod­le­ga­jącą im Mili­cję Oby­wa­tel­ską, któ­rej zada­niem będzie utrzy­ma­nie porządku i bezpieczeństwa.

Zada­niem nie­za­wi­słych sądów pol­skich będzie zapew­nić szybki wymiar spra­wie­dli­wo­ści. Żaden nie­miecki zbrod­niarz wojenny, żaden zdrajca narodu nie może ujść kary.

R o d a c y!
Pol­ski Kimi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego, przy­stę­pu­jąc do odbu­dowy pań­stwo­wo­ści pol­skiej, dekla­ruje uro­czy­ście przy­wró­ce­nie wszyst­kich swo­bód demo­kra­tycz­nych, rów­no­ści wszyst­kich oby­wa­teli bez róż­nicy rasy, wyzna­nia i naro­do­wo­ści, wol­no­ści orga­ni­za­cji poli­tycz­nych, zawo­do­wych, prasy, sumie­nia. Demo­kra­tyczne swo­body nie mogą jed­nak słu­żyć wro­gom demo­kra­cji. Orga­ni­za­cje faszy­stow­skie, jako anty­na­ro­dowe, tępione będą z całą suro­wo­ścią prawa.

R o d a c y!
Kraj wynisz­czony i wygło­dzony czeka na wielki wysi­łek twór­czy całego narodu. Krzywdy, zadane przez oku­pan­tów, muszą być jak naj­prę­dzej napra­wione. Wła­sność, zra­bo­wana przez Niem­ców poszcze­gól­nym oby­wa­te­lom, chło­pom, kup­com, rze­mieśl­ni­kom, drob­nym i śred­nim prze­my­słow­com, insty­tu­cjom i kościo­łowi, będzie zwró­cona pra­wo­wi­tym wła­ści­cie­lom. Majątki nie­miec­kie zostaną skon­fi­sko­wane. Żydom po bestial­sku tępio­nym przez oku­panta zapew­niona zosta­nie odbu­dowa ich egzy­sten­cji oraz prawne i fak­tyczne równouprawnienie.

Mają­tek naro­dowy, skon­cen­tro­wany dziś w rękach pań­stwa nie­miec­kiego oraz poszcze­gól­nych kapi­ta­li­stów nie­miec­kich, a więc wiel­kie przed­się­bior­stwa prze­my­słowe, han­dlowe, ban­kowe, trans­por­towe oraz lasy, przejdą pod Tym­cza­sowy Zarząd Pań­stwowy. W miarę regu­lo­wa­nia sto­sun­ków gospo­dar­czych nastąpi przy­wró­ce­nie własności.

R o d a c y!
Aby przy­spie­szyć odbu­dowę Kraju i zaspo­koić odwieczny pęd chłop­stwa pol­skiego do ziemi, Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego przy­stąpi natych­miast do urze­czy­wist­nie­nia na tere­nach wyzwo­lo­nych sze­ro­kiej reformy rolnej.

W tym celu utwo­rzony zosta­nie Fun­dusz Ziemi, pod­le­gły Resor­towi Rol­nic­twa i Reform Rol­nych. W skład tego fun­du­szu wejdą wraz z mar­twym i żywym inwen­ta­rzem i budyn­kami zie­mie nie­miec­kie, zie­mie zdraj­ców narodu oraz zie­mie gospo­darstw obszar­ni­czych o powierzchni ponad 50 ha, a na tere­nach przy­łą­czo­nych do Rze­szy — w zasa­dzie o powierzchni ponad 100 ha. Zie­mie nie­miec­kie i zie­mie zdraj­ców narodu zostaną skon­fi­sko­wane. Zie­mie gospo­darstw obszar­ni­czych prze­jęte zostaną przez Fun­dusz Ziemi bez odszko­do­wa­nia, zależ­nego od wiel­ko­ści gospo­dar­stwa, lecz za zaopa­trze­niem dla byłych wła­ści­cieli. Zie­mia­nie, mający zasługi patrio­tyczne w walce z Niem­cami, otrzy­mują wyż­sze zaopa­trze­nie. Zie­mie sku­pione przez Fun­dusz Ziemi, z wyjąt­kiem prze­zna­czo­nych na gospo­dar­stwa wzo­rowe, roz­dzie­lone zostaną mię­dzy chło­pów mało­rol­nych, śred­nio­rol­nych, obar­czo­nych licz­nymi rodzi­nami, drob­nych dzier­żaw­ców oraz robot­ni­ków rol­nych. Zie­mia roz­dzie­lona przez Fun­dusz Ziemi za (mini­malną) opłatą sta­no­wić będzie na równi z daw­niej posia­daną zie­mią wła­sność indy­wi­du­alną. Fun­dusz Ziemi będzie two­rzył nowe gospo­dar­stwa względ­nie dopeł­niał gospo­dar­stwa mało­rolne, bio­rąc za pod­stawę normę 5 ha użyt­ków rol­nych śred­niej jako­ści dla śred­nio­licz­nej rodziny. Gospo­dar­stwa, które nie będą mogły otrzy­mać tej normy na miej­scu, będą miały prawo do udziału w prze­sie­dle­niu przy pomocy pań­stwa na tereny z wolną zie­mią, zwłasz­cza na zie­mie wywin­dy­ko­wane od Niemiec.

R o d a c y!
Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego sta­wia przed sobą jako bez­po­śred­nie zada­nie natych­mia­stową poprawę bytu sze­ro­kich rzesz narodu.

Kon­tyn­genty, zabie­ra­jące chłopu całą jego krwa­wicę, będą natych­miast znie­sione. Dla potrzeb armii i apro­wi­za­cji miast na czas wojny na pod­sta­wie pol­skiej ustawy o świad­cze­niach wojen­nych zostaną wpro­wa­dzone ściśle usta­lone świad­cze­nia w natu­rze, wydat­nie zmniej­sza­jące cię­żary wsi w sto­sunku do kon­tyn­gen­tów niemieckich.

Płace robot­ni­cze i pra­cow­ni­cze, utrzy­my­wane przez Niem­ców przy­mu­sowo na pozio­mie przed­wo­jen­nym, zostaną usta­wowo pod­nie­sione do norm, zapew­nia­ją­cych mini­mum egzy­sten­cji. Natych­miast roz­pocz­nie się odbu­dowa i roz­bu­dowa insty­tu­cji Ubez­pie­czeń Spo­łecz­nych na wypa­dek cho­roby, inwa­lidz­twa, bez­ro­bo­cia oraz ubez­pie­cze­nia na sta­rość. Insty­tu­cje Ubez­pie­czeń Spo­łecz­nych oparte będą na zasa­dach demo­kra­tycz­nego samo­rządu. Wpro­wa­dzone zosta­nie nowo­cze­sne pra­wo­daw­stwo w dzie­dzi­nie ochrony pracy, roz­pocz­nie się roz­ła­do­wy­wa­nie nędzy mieszkaniowej.

Znie­sione zostaną nie­miec­kie znie­na­wi­dzone zakazy, krę­pu­jące dzia­łal­ność gospo­dar­czą, obrót han­dlowy mię­dzy wsią i mia­stem. Pań­stwo popie­rać będzie sze­roki roz­wój spół­dziel­czo­ści. Ini­cja­tywa pry­watna, wzma­ga­jąca tętno życia gospo­dar­czego, rów­nież znaj­dzie popar­cie pań­stwa. Zapew­nie­nie nor­mal­nej apro­wi­za­cji będzie jedną z pod­sta­wo­wych trosk.

R o d a c y!
Jed­nym z naj­pil­niej­szych zadań Pol­skiego Komi­tetu Wyzwo­le­nia Naro­do­wego będzie na tere­nach oswo­bo­dzo­nych odbu­dowa szkol­nic­twa i zapew­nie­nie bez­płat­nego naucza­nia na wszyst­kich szczeblach.

Przy­mus powszech­nego naucza­nia będzie ściśle prze­strze­gany. Pol­ska inte­li­gen­cja zdzie­siąt­ko­wana przez Niem­ców, a zwłasz­cza ludzie nauki i sztuki, zostaną oto­czeni spe­cjalną opieką. Odbu­dowa szkół zosta­nie natych­miast podjęta.

R o d a c y!
Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego dążyć będzie do naj­szyb­szego powrotu emi­gra­cji do kraju i podej­mie kroki dla zor­ga­ni­zo­wa­nia tego powrotu.

Jedy­nie dla agen­tów hitle­row­skich i dla tych, któ­rzy zdra­dzili Pol­skę we wrze­śniu 1939 r., gra­nice Rze­czy­po­spo­li­tej będą zamknięte.

R o d a c y!
Stoją przed nami gigan­tyczne zadania.

Będziemy je reali­zo­wać dalej nie­ugię­cie i zde­cy­do­wa­nie. Odrzu­cimy precz war­cho­łów, agen­tów reak­cji, któ­rzy przez roz­bi­ja­nie jed­no­ści naro­do­wej, przez próby pro­wo­ko­wa­nia walk mię­dzy Pola­kami idą na rękę hitleryzmowi.

Zada­nie wyzwo­le­nia Pol­ski, odbu­dowy pań­stwo­wo­ści, dopro­wa­dze­nie wojny do zwy­cię­skiego końca, uzy­ska­nie dla Pol­ski god­nego miej­sca w świe­cie, roz­po­czę­cie odbu­dowy znisz­czo­nego kraju — oto nasze naczelne zadanie.

Nie można tych zadań urze­czy­wist­nić bez jed­no­ści naro­do­wej. Wyku­wa­li­śmy tę jed­ność w cięż­kiej walce podziemnej.

Powsta­nie Kra­jo­wej Rady Naro­do­wej było wyra­zem jej urze­czy­wist­nie­nia. Powsta­nie Pol­skiego Komi­tetu Wyzwo­le­nia Naro­do­wego jest dal­szym kro­kiem na tej drodze.

R o d a c y!
Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Naro­do­wego wzywa Was:
Wszystko dla naj­pręd­szego wyzwo­le­nia Kraju i roz­bi­cia Niemców!

P o l a c y!
Do walki! Do broni!
Niech żyje zjed­no­czone Woj­sko Pol­skie, wal­czące o wol­ność Pol­ski!
Niech żyje sprzy­mie­rzona Armia Czer­wona, nio­sąca Pol­sce wyzwo­le­nie!
Niech żyją nasi wielcy sojusz­nicy — Zwią­zek Radziecki, Wielka Bry­ta­nia i Stany Zjed­no­czone Ame­ryki Pół­noc­nej!
Niech żyje jed­ność naro­dowa!
Niech żyje Kra­jowa Rada Naro­dowa — repre­zen­ta­cja wal­czą­cego narodu!
Nich żyje Pol­ska wolna, silna, nie­pod­le­gła, suwe­renna i demo­kra­tyczna!
Pol­ski Komi­tet Wyzwo­le­nia Narodowego