referat Chruszczowa

Dla­czego masowe repre­sje prze­ciwko akty­wowi wzma­gały się coraz bar­dziej po XVII Zjeź­dzie Par­tii? Dla­tego, że Sta­lin w tym cza­sie tak bar­dzo wyniósł się ponad par­tię i ponad naród, że już zupeł­nie nie liczył się ani z Komi­te­tem Cen­tral­nym ani z par­tią. Jeśli przed XVII Zjaz­dem uzna­wał jesz­cze opi­nię kolek­tywu, to po cał­ko­wi­tym poli­tycz­nym roz­gro­mie­niu troc­ki­stów, zinow­je­wow­ców, bucha­ri­now­ców, gdy w wyniku tej walki i zwy­cięstw socja­li­zmu osią­gnięto zespo­le­nie par­tii, zespo­le­nie narodu, Sta­lin w coraz więk­szym stop­niu prze­stał się liczyć z człon­kami KC Par­tii, a nawet z człon­kami Biura Poli­tycz­nego. Sta­lin sądził, że może obec­nie sam decy­do­wać o wszyst­kich spra­wach, a pozo­stali potrzebni mu są jako sta­ty­ści; wszyst­kich innych trzy­mał on w takiej sytu­acji, że musieli tylko słu­chać i wychwa­lać go.

Po zbrod­ni­czym zamor­do­wa­niu S. M. Kirowa, roz­po­częły się masowe repre­sje i nastą­piły bru­talne akty naru­sza­nia pra­wo­rząd­no­ści socja­li­stycz­nej. Wie­czo­rem 1 grud­nia 1934 roku z ini­cja­tywy Sta­lina (bez uchwały Biura Poli­tycz­nego — uczy­niono to dopiero po dwóch dniach, obie­giem) sekre­tarz Pre­zy­dium CIK, Jenu­ki­dze, pod­pi­sał nastę­pu­jące zarządzenie:

„I. Wła­dzom śled­czym poleca się pro­wa­dzić w try­bie przy­śpie­szo­nym sprawy oskar­żo­nych o przy­go­to­wa­nie lub doko­na­nie aktów terroru.

II. Orga­nom sądo­wym poleca się nie wstrzy­my­wać wyko­ny­wa­nia wyro­ków śmierci w związku z prośbą prze­stęp­ców tej kate­go­rii o zasto­so­wa­nie prawa łaski, ponie­waż Pre­zy­dium CIK ZSRR nie uważa za moż­liwe przyj­mo­wa­nie tego rodzaju próśb do rozpatrzenia.

III. Orga­nom Komi­sa­riatu Spraw Wewnętrz­nych poleca się wyko­ny­wać wyroki śmierci na prze­stęp­cach wymie­nio­nej wyżej kate­go­rii natych­miast po wyda­niu wyroków”.

Zarzą­dze­nie to stało się pod­stawą maso­wych fak­tów naru­sza­nia pra­wo­rząd­no­ści socja­li­stycz­nej. W wielu sfa­bry­ko­wa­nych spra­wach sądo­wych oskar­żo­nym przy­pi­sy­wano „przy­go­to­wa­nie” aktów ter­roru, a to pozba­wiało oskar­żo­nych jakiej­kol­wiek moż­li­wo­ści rewi­zji ich spraw nawet wów­czas, gdy przed sądem odwo­ły­wali wymu­szone na nich „zezna­nia” i w spo­sób prze­ko­ny­wa­jący oba­lali wysu­nięte wobec nich oskarżenia.

Należy stwier­dzić, że oko­licz­no­ści zabój­stwa tow. Kirowa dotych­czas kryją w sobie wiele rze­czy nie­zro­zu­mia­łych i zagad­ko­wych i wyma­gają naj­bar­dziej sta­ran­nego zba­da­nia. Są pod­stawy aby sądzić, że zabójcy Kirowa — Niko­ła­je­wowi — poma­gał ktoś spo­śród ludzi, któ­rych obo­wiąz­kiem była ochrona osoby Kirowa. Pół­tora mie­siąca przed zabój­stwem Niko­ła­jew był aresz­to­wany z powodu podej­rza­nego zacho­wa­nia się, lecz zwol­niono go i nawet nie prze­pro­wa­dzono u niego rewi­zji. Nie­zwy­kle podej­rzana jest oko­licz­ność, że gdy przy­dzie­lo­nego do Kirowa cze­ki­stę wie­ziono dru­giego grud­nia 1934 roku na prze­słu­cha­nie, zgi­nął on w cza­sie „kata­strofy” samo­cho­do­wej, przy czym żadna z towa­rzy­szą­cych mu osób nie ucier­piała. Po zamor­do­wa­niu Kirowa usu­nięto z pracy i ska­zano na bar­dzo łagodne kary pra­cow­ni­ków lenin­gradz­kiego NKWD na kie­row­ni­czych sta­no­wi­skach, lecz w 1937 r. zostali oni roz­strze­lani. Można przy­pusz­czać, że roz­strze­lano ich po to, aby zatrzeć ślady orga­ni­za­to­rów zabój­stwa Kirowa. (Poru­sze­nie na sali).

Masowe repre­sje wzmo­gły się gwał­tow­nie od końca 1936 roku po depe­szy Sta­lina i Żdanowa z Soczi z 25 wrze­śnia 1936 r., adre­so­wa­nej do Kaga­no­wi­cza, Moło­towa i innych człon­ków Biura Poli­tycz­nego. Treść depe­szy była następująca:

„Uwa­żamy za abso­lut­nie konieczne i pilne mia­no­wa­nie t. Jeżowa na sta­no­wi­sko komi­sa­rza ludo­wego spraw wewnętrz­nych. Jagoda wyraź­nie nie sta­nął na wyso­ko­ści zada­nia w spra­wie zde­ma­sko­wa­nia bloku trockistowsko-zinowjewowskiego. OGPU spóź­nił się w tej spra­wie o 4 lata. Mówią o tym wszy­scy pra­cow­nicy par­tyjni i więk­szość obwo­do­wych przed­sta­wi­cieli NKWD”. Wła­ści­wie należy pod­kre­ślić, że z pra­cow­ni­kami par­tyj­nymi Sta­lin nie spo­ty­kał się i dla­tego nie mógł znać ich opi­nii. To sta­li­now­skie sfor­mu­ło­wa­nie, że „NKWD spóź­nił się o 4 lata” w sto­so­wa­niu maso­wych repre­sji, że należy szybko „nad­ro­bić” zanie­dba­nia, bez­po­śred­nio pchało pra­cow­ni­ków NKWD na drogę maso­wych aresz­to­wań i egzekucji.

Trzeba stwier­dzić, że sfor­mu­ło­wa­nie to zostało narzu­cone rów­nież lutowo — mar­co­wemu posie­dze­niu ple­nar­nemu KC WKP (b) w 1937 roku. Rezo­lu­cja Ple­num uchwa­lona na pod­sta­wie refe­ratu Jeżowa „Nauki wypły­wa­jące ze szkod­nic­twa, dywer­sji i szpie­go­stwa agen­tów japońsko-niemiecko-trockistowskich” głosiła:

„Ple­num KC WKP(b) uważa, że wszyst­kie fakty ujaw­nione w toku śledz­twa w spra­wie anty­ra­dziec­kiego ośrodka trocki-stowskiego i jego zwo­len­ni­ków w tere­nie świad­czą, że Ludowy Komi­sa­riat Spraw Wewnętrz­nych spóź­nił się co naj­mniej o 4 lata w zde­ma­sko­wa­niu tych naj­bar­dziej, zacie­kłych wro­gów ludu”.

Masowe repre­sje sto­so­wano w tym cza­sie pod hasłem walki z troc­ki­stami. Czy rze­czy­wi­ście troc­ki­ści sta­no­wili w owym cza­sie takie nie­bez­pie­czeń­stwo dla naszej Par­tii i pań­stwa radziec­kiego? Należy przy­po­mnieć, że w roku 1927, w przed­dzień XV Zjazdu Par­tii, na opo­zy­cję trockistowsko-zinowjewowską gło­so­wało zale­d­wie 4.000 osób, pod­czas gdy za linią par­tii opo­wie­działo się 724.000. W ciągu 10 lat, które minęły od XV Zjazdu Par­tii do lutowo-marcowego Ple­num KC, troc­kizm został cał­ko­wi­cie roz­gro­miony, wielu byłych troc­ki­stów wyrze­kło się swych daw­nych poglą­dów i pra­co­wało na róż­nych odcin­kach budow­nic­twa socja­li­stycz­nego. Jasne jest, że w warun­kach zwy­cię­stwa socja­li­zmu nie było pod­staw do maso­wego ter­roru w kraju.

Refe­rat Sta­lina na lutowo-marcowym Ple­num KC 1937 roku „O bra­kach w pracy par­tyj­nej i środ­kach likwi­da­cji troc­ki­stow­skich i innych dwu­li­cow­ców” zawie­rał próbę teo­re­tycz­nego uza­sad­nie­nia poli­tyki maso­wych repre­sji pod pre­tek­stem, że w miarę naszego mar­szu naprzód do socja­li­zmu walka kla­sowa musi się rze­komo coraz bar­dziej zaostrzać. Sta­lin twier­dził przy tym, że uczy tego histo­ria, uczy tego Lenin.

W rze­czy­wi­sto­ści zaś Lenin wska­zy­wał, że sto­so­wa­nie prze­mocy rewo­lu­cyj­nej wywo­łane jest koniecz­no­ścią zdła­wie­nia oporu klas wyzy­ski­wa­czy i te wska­za­nia Lenina odno­siły się do okresu, kiedy ist­niały i były silne klasy wyzy­ski­wa­czy. Gdy tylko sytu­acja poli­tyczna w kraju popra­wiła się, gdy w stycz­niu 1920 r. wzięty został przez Armię Czer­woną Rostów i odnie­sione zostało naj­waż­niej­sze zwy­cię­stwo nad Deni­ki­nem — Lenin dał instruk­cję Dzier­żyń­skiemu w spra­wie zaprze­sta­nia maso­wego ter­roru i znie­sie­nia kary śmierci. Lenin w nastę­pu­jący spo­sób uza­sad­nił to ważne posu­nię­cie poli­tyczne wła­dzy, radziec­kiej w swoim refe­ra­cie na Sesji WCIK 2 lutego 1920 roku:

„Ter­ror został nam narzu­cony przez ter­ro­ryzm Ententy, gdy potężne mocar­stwa świa­towe rzu­ciły prze­ciwko nam swoje hordy, nie cofa­jąc się przed niczym. Nie mogli­by­śmy się utrzy­mać nawet dwóch dni, gdy­by­śmy na te próby ofi­ce­rów i bia­ło­gwar­dzi­stów nie odpo­wie­dzieli w spo­sób bez­li­to­sny. I to ozna­czało ter­ror, lecz narzu­ciły nam to ter­ro­ry­styczne metody Ententy.

I gdy tylko osią­gnę­li­śmy decy­du­jące zwy­cię­stwo, jesz­cze przed zakoń­cze­niem wojny, natych­miast po wzię­ciu Rostowa, wyrze­kli­śmy się sto­so­wa­nia kary śmierci i dowie­dli­śmy w ten spo­sób, że do swego wła­snego pro­gramu odno­simy się tak, jak obie­ca­li­śmy. Mówimy, że sto­so­wa­nie prze­mocy wypływa z zada­nia zdła­wie­nia wyzy­ski­wa­czy, zdła­wie­nia obszar­ni­ków i kapi­ta­li­stów; z chwilą roz­wią­za­nia tego, wyrze­kamy się wszel­kich środ­ków wyjąt­ko­wych. Dowie­dli­śmy tego w prak­tyce”. (Dzieła t. 30, str. 303 — 304, wyd. ros.).

Sta­lin odszedł od tych wyraź­nych i jasnych wska­zań pro­gra­mo­wych Lenina. Potem, gdy zli­kwi­do­wane zostały już wszyst­kie klasy wyzy­ski­wa­czy w naszym kraju i nie było żadnych w jakim­kol­wiek stop­niu poważ­nych pod­staw do maso­wego sto­so­wa­nia środ­ków wyjąt­ko­wych, do maso­wego ter­roru, Sta­lin nasta­wiał Par­tię, nasta­wiał organy NKWD na masowy ter­ror. Ter­ror ten był fak­tycz­nie skie­ro­wany nie prze­ciwko reszt­kom roz­bi­tych klas wyzy­ski­wa­czy, lecz prze­ciwko uczci­wym pra­cow­ni­kom par­tii i pań­stwa radziec­kiego, prze­ciwko któ­rym wysu­wano kłam­liwe, oszczer­cze, nie­do­rzeczne oskar­że­nia o „dwu­li­co­wość”, „szpie­go­stwo”, „szkod­nic­two”, przy­go­to­wy­wa­nie jakichś zmy­ślo­nych „zama­chów” itp.

Na lutowo-marcowym Ple­num KC w 1937 roku sze­reg człon­ków KC w isto­cie rze­czy kwe­stio­no­wało słusz­ność wyty­czo­nego kursu na masowe repre­sje pod pre­tek­stem walki z „dwulicowcami”.

Pages: 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18